Dołączenie do wspólnej zabawy, powiedzenie, czego potrzebuję, poradzenie sobie z przegraną czy zrozumienie emocji drugiej osoby to część codziennych doświadczeń dziecka. Za tymi pozornie prostymi sytuacjami kryje się wiele umiejętności, które rozwijają się przez lata i pomagają dziecku odnaleźć swoje miejsce wśród innych.
W Gabinetach Zabawy dla Mowy tworzymy bezpieczną przestrzeń, w której dzieci mogą te umiejętności poznawać, ćwiczyć i stopniowo przenosić do swojego codziennego świata.
Czasem potrzebują przestrzeni, czasu i bezpiecznych warunków, żeby mogły się rozwijać.
Nie każdemu dziecku relacje przychodzą z łatwością
Czasem dziecko stoi obok bawiącej się grupy, choć bardzo chciałoby do niej dołączyć. Innym razem drobna sprzeczka kończy się ogromnymi emocjami, przegrana jest trudna do zaakceptowania, a powiedzenie „nie chcę” albo „pobawisz się ze mną?” okazuje się znacznie trudniejsze, niż mogłoby się wydawać.
Rodzic może widzieć, że jego dziecko chce kontaktu z innymi, ale nie zawsze wie, jak sobie w nim poradzić.
Właśnie te małe, codzienne sytuacje są miejscem, w którym rozwijają się kompetencje emocjonalne i społeczne.
O relacjach nie wystarczy rozmawiać
Trzeba mieć przestrzeń, żeby ich doświadczać.
Dlatego nasze zajęcia mają przede wszystkim praktyczny charakter.
Korzystamy z zabawy, gier, ruchu, aktywności plastycznych, rozmów i odgrywania scenek. Dzieci współpracują, podejmują decyzje, rozwiązują małe problemy i spotykają się z emocjami, które naturalnie pojawiają się w kontakcie z innymi.
W bezpiecznych warunkach mogą próbować różnych sposobów reagowania, obserwować innych i stopniowo budować własne strategie.
Bo umiejętności społeczne rozwijają się przede wszystkim wtedy, kiedy możemy ich używać.
Każdy etap rozwoju przynosi inne społeczne wyzwania.
Od pierwszej wspólnej zabawy i czekania na swoją kolej, po przyjaźnie, konflikty i odnajdywanie własnego miejsca w grupie. Dlatego dzieci wspieramy w sposób dopasowany do tego, czego potrzebują właśnie teraz.
Trening Umiejętności Emocjonalno-Społecznych
dla dzieci w wieku 2-4 lata
Pierwsze relacje, wspólna zabawa, czekanie na swoją kolej, zauważanie emocji i komunikowanie potrzeb - dla najmłodszych dzieci wszystko to dopiero zaczyna nabierać znaczenia.
Zajęcia dla dzieci w wieku 2–4 lat wspierają rozwój pierwszych kompetencji emocjonalnych i społecznych poprzez to, co na tym etapie najbardziej naturalne: zabawę, ruch, doświadczenie i kontakt z innymi.
Trening Umiejętności Społecznych (TUS)
dla dzieci od 4. roku życia
TUS kierujemy do dzieci i młodzieży, które potrzebują wsparcia w funkcjonowaniu wśród innych osób.
Podczas regularnych spotkań dzieci ćwiczą m.in. komunikację, współpracę, rozpoznawanie i wyrażanie emocji, radzenie sobie z trudnymi sytuacjami, rozwiązywanie konfliktów oraz budowanie relacji z rówieśnikami.
Z zajęć mogą korzystać zarówno dzieci z diagnozą, np. spektrum autyzmu lub ADHD, jak i dzieci bez formalnego rozpoznania.
Dobra grupa nie powstaje przypadkiem.
Bo w Treningu Umiejętności Społecznych ważne jest nie tylko to, czego dziecko będzie się uczyć, ale również z kim będzie mogło tego doświadczać.
Zanim dziecko rozpocznie TUS, zapraszamy je wraz z rodzicem na wstępną konsultację.
Chcemy poznać jego potrzeby, mocne strony, sposób komunikowania się oraz sytuacje, które są dla niego szczególnie trudne. Dzięki temu możemy ocenić, czy zajęcia grupowe będą odpowiednią formą wsparcia i dobrać grupę nie tylko pod względem wieku, ale również poziomu funkcjonowania i potrzeb jej uczestników.
Grupy są kameralne - najczęściej liczą 4–6 osób. Zajęcia odbywają się raz w tygodniu i trwają 45–60 minut, a dla zachowania ciągłości pracy rekomendujemy udział przez cały semestr lub rok.
Jeśli dziecko nie jest jeszcze gotowe na pracę grupową, w wybranych sytuacjach możemy zaproponować wcześniejsze wsparcie indywidualne i przygotowanie do późniejszego dołączenia do grupy.
Na TUS dzieci bywają kierowane przez psychologów, psychiatrów czy szkoły. Rodzic może jednak zgłosić dziecko również samodzielnie - bez skierowania i bez wcześniejszej diagnozy.
Jeśli obserwujesz, że Twojemu dziecku trudno odnaleźć się w grupie, nawiązywać relacje, radzić sobie z konfliktami lub emocjami pojawiającymi się w kontakcie z innymi, możemy wspólnie przyjrzeć się temu, jakiego wsparcia obecnie potrzebuje.
Zanim zaczniecie...
Odpowiadamy na pytania, które najczęściej pojawiają się przed pierwszymi zajęciami TUS.
TUS to praktyczne zajęcia grupowe, podczas których dzieci rozwijają umiejętności potrzebne w relacjach z innymi. Uczą się m.in. komunikacji, współpracy, rozpoznawania i wyrażania emocji oraz radzenia sobie w trudnych sytuacjach społecznych. Ważną częścią zajęć jest możliwość przećwiczenia tych umiejętności w bezpiecznych warunkach i stopniowego przenoszenia ich do codziennego życia.
Warto rozważyć TUS, jeśli dziecku trudno odnaleźć się wśród rówieśników, nawiązywać znajomości, dołączać do zabawy czy radzić sobie z konfliktem, przegraną lub odrzuceniem. Sygnałem mogą być również trudności z wyrażaniem potrzeb i emocji lub duża impulsywność. Zawsze patrzymy jednak na dziecko indywidualnie - pojedyncze zachowanie nie oznacza jeszcze, że TUS będzie najlepszą formą wsparcia.
Nie. Z TUS-u mogą korzystać zarówno dzieci z diagnozą, np. spektrum autyzmu lub ADHD, jak i dzieci bez formalnego rozpoznania. Najważniejsze są potrzeby dziecka i obszary, w których potrzebuje ono wsparcia, a nie sama diagnoza.
Przede wszystkim praktycznie - dzieci rozmawiają, bawią się, grają, pracują w parach i grupach oraz odgrywają scenki zaczerpnięte z codziennych sytuacji. Mogą ćwiczyć np. rozpoczęcie rozmowy, dołączenie do zabawy, stawianie granic czy poradzenie sobie z konfliktem. Formę aktywności zawsze dostosowujemy do wieku i możliwości grupy.
Zakres zależy od potrzeb konkretnej grupy. Możemy ćwiczyć m.in. rozpoczynanie i podtrzymywanie rozmowy, dołączanie do zabawy, proszenie o pomoc, stawianie granic, czekanie na swoją kolej, radzenie sobie z przegraną oraz rozpoznawanie emocji swoich i innych osób. Zależy nam, aby dziecko mogło korzystać z tych umiejętności również poza zajęciami.
Chcemy najpierw poznać dziecko - jego potrzeby, mocne strony, sposób funkcjonowania i sytuacje, które sprawiają mu trudność. Rozmawiamy również z rodzicem o jego obserwacjach i oczekiwaniach. Dzięki temu możemy ocenić, czy TUS jest odpowiednią formą wsparcia i jaka grupa będzie dla dziecka najlepsza.
Podobny wiek to za mało. Bierzemy pod uwagę również potrzeby dzieci, ich sposób komunikowania się, poziom funkcjonowania społecznego oraz obszary, nad którymi będziemy pracować. Zależy nam, aby grupa dawała dzieciom możliwość uczenia się od siebie, a jednocześnie była dla każdego z nich bezpiecznym miejscem.
Nie każde dziecko musi być gotowe na grupę od razu. Jeśli podczas spotkania rekrutacyjnego uznamy, że taka forma byłaby na ten moment zbyt dużym wyzwaniem, możemy zaproponować wcześniejsze wsparcie indywidualne lub inną formę pracy przygotowującą do późniejszego dołączenia do grupy.
TUS odbywa się raz w tygodniu, w stałym dniu i o stałej porze. Rozwijanie umiejętności społecznych wymaga czasu, powtarzania i możliwości wykorzystywania nowych sposobów reagowania w codziennych sytuacjach, dlatego rekomendujemy regularny udział przez cały semestr lub rok.
Nie. Rodzic może samodzielnie zgłosić dziecko na spotkanie rekrutacyjne. Jeśli dziecko korzysta już ze wsparcia innych specjalistów, informacje od psychologa, psychiatry, pedagoga czy terapeuty mogą pomóc nam jeszcze lepiej poznać jego potrzeby.
Tak. Czasami dziecko nie jest jeszcze gotowe do funkcjonowania w grupie albo jego aktualne potrzeby wymagają innej, bardziej indywidualnej formy pracy. Właśnie dlatego przed rozpoczęciem TUS-u odbywa się spotkanie rekrutacyjne - chcemy uczciwie ocenić, czy zajęcia grupowe rzeczywiście będą dla dziecka pomocne.
Zacznijmy od poznania Twojego dziecka
Nie musisz wiedzieć, czy TUS jest odpowiednim rozwiązaniem - od tego jest spotkanie rekrutacyjne. Porozmawiamy o tym, co obecnie sprawia dziecku trudność, poznamy jego potrzeby i sprawdzimy, jaka forma wsparcia oraz grupa będą dla niego odpowiednie.